De medische onderzoeken in een CLB

De artsen en paramedisch werkers (verpleegsters of verplegers) van de CLB's voeren bij de leerlingen van 'hun' scholen gratis een aantal medische onderzoeken uit, de zogenaamde 'consulten'. Normaal gezien brengen de centra de ouders naderhand via de school op de hoogte van het resultaat van deze medische onderzoeken.

Er bestaan twee soorten consulten:

  • Algemene consulten
    Tijdens een algemeen consult onderzoekt een CLB alle leerlingen van een bepaald leerjaar (gewoon onderwijs) of van een bepaalde leeftijd (buitengewoon onderwijs). Het algemeen consult heeft aandacht voor de algemene gezondheidstoestand van de leerlingen en gebeurt in de gebouwen van het CLB. School en CLB maken afspraken over het vervoer van de leerlingen.
     
  • Gerichte consulten
    Tijdens een gericht consult onderzoekt een CLB alle leerlingen van een bepaald leerjaar (gewoon onderwijs) of van een bepaalde leeftijd (buitengewoon onderwijs). Het gericht consult is minder uitgebreid en richt zich naargelang de leeftijdscategorie op bepaalde gezondheidsaspecten (groei en gewicht, visuele functie, kleurenzin, oogstand, gebit, …). Gerichte consulten gebeuren zo veel mogelijk in de schoolgebouwen. Als dat niet mogelijk is, maken school en CLB afspraken over het vervoer van de leerlingen
     

 

Door deze onderzoeken kan het CLB een aantal 'stoornissen' op tijd ontdekken. Op die manier:

  • kan de basis wordt gelegd voor overleg in het multidisciplinaire team;
     
  • kan gepast onderwijs worden voorzien als dat nodig zou zijn (zo kan een leerling waarvan gebleken is dat die niet goed hoort, bijvoorbeeld een plaats vooraan in de klas krijgen);
     
  • kan tijdig worden doorverwezen voor behandeling. Een CLB mag zelf immers geen medische behandeling ("therapie") verzorgen. Daarvoor moet je je steeds tot je huisarts of eventueel een specialist richten. Die zorgt er dan voor dat de medische problemen aangepakt worden.


Overzicht van de leerjaren waarin de verschillende onderzoeken gebeuren (tabel).

Als je deze tabel overloopt, zal je zien dat wie aan al deze onderzoeken deelneemt, doorheen de schooljaren zeven maal onderzocht wordt. Normaal gezien zal dat voor iedereen het geval zijn. Je bent immers verplicht om aan de algemene en gerichte consulten deel te nemen.
 

Wijze waarop de consulten dienen te gebeuren

De Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg (VWVJ) heeft een aantal standaarden opgesteld die de onderzoeksprotocollen beschrijven.

Volgende standaarden zijn aanvaard door de administratie gezondheidszorg:

  • Standaard betreffende de Visus (deze standaard beschrijft het onderzoeksprotocol voor het bepalen van de oogstand, de gezichtsscherpte op afstand, de kleurzin, het dieptezicht door de CLB bij de leerlingen van 3 tot 18 jaar)
     
  • Standaard betreffende de Vaccinaties (deze standaard is een handleiding voor de uitvoering van het vaccinatieprogramma binnen de jeugdgezondheidszorg en in het bijzonder, de CLB)
     
  • Standaard betreffende de Groei en Pubertaire Ontwikkeling (deze standaard beschrijft het onderzoeksprotocol voor het bepalen van de lengte, gewicht en de pubertaire ontwikkeling en voor de interpretatie van het groeipatroon door de CLB bij de leerlingen van 3 tot 18 jaar)
  • Standaard betreffende Gewicht (deze standaard beschrijft de state of the art voor de klinische diagnose van een gewichtsprobleem; het kadert in een ruimere aanbeveling voor de aanpak van eet- en gewichtsproblemen en in het bijzonder de vroegdetectie ervan)
  • Standaard betreffende Mondgezondheid (deze standaard tekent de krachtlijnen van een goed preventief mondgezondheidsbeleid, de prioriteiten van de mondgezondheidspromotie en de methode van het mondonderzoek tijdens de consulten in het CLB)
  • Volgende standaarden zijn nog in ontwikkeling:

  • Standaard betreffende gehoor (doel is een leidraad aan te bieden voor het audiometrisch onderzoek bij kleuters)
     
  • De goedgekeurde standaarden zijn terug te vinden op de website van de VWVJ

    Noodplan artsentekort

    Meer en meer CLB ondervinden problemen met het invullen van artsenambten. Verschillende CLB lossen dit probleem op een andere manier op. In afwachting van een meer structurele oplossing heeft de Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg, op vraag van het Agentschap Zorg en Gezondheid en het Departement Onderwijs en Vorming, een sjabloon van noodplan opgesteld voor CLB die te kampen hebben met een tekort aan artsen en zodoende niet meer of met moeite aan hun wettelijke verplichtingen kunnen voldoen. Het plan beschrijft een aanbod vanwege de arts en verpleegkundige in het CLB die afwijkt van de normale werking omwille van een tekort aan artsen.

    Het plan omschrijft een taakverdeling tussen de arts en de verpleegkundige en is gebaseerd op het getrapt model van inzetten van mensen volgens expertise waar die noodzakelijk is, met aandacht voor afspraken over verantwoordelijkheden van de CLB-medewerkers en de CLB-directeur.

    Uiteraard is de regelgeving over de inhoud van de consulten als uitgangspunt genomen. Er is bij het opstellen veel aandacht gegaan naar wetenschappelijke onderbouw en kwaliteit van zorg. Dit aspect betreft niet alleen de materialen en logistieke omgeving maar ook de wijze waarop de consulten en de nazorg worden uitgevoerd met aandacht voor de tijd die hiervoor nodig is.

    Dit noodplan werd ook afgestemd met de onderwijsinspectie.
    CLB met een tekort aan artsen kunnen gebruik maken van dit noodplan onder de voorwaarde dat de toepassing zich beperkt tot de duur van maximaal 1 schooljaar. Als het artsentekort een schooljaar overstijgt, moet bij de start van een nieuw schooljaar een nieuw plan worden opgemaakt.

    Sjabloon noodplanning:

    -          Noodplan inleiding contouren

    -          Noodplan

    -          RTI noodplan arts

    -          Leidraad voor PMW in noodplan

    -          Bijlagen leidraad PMW