Goede praktijken om geletterdheid te bevorderen

Competenties ontwikkelen zich al doende en je moet ze onderhouden. Dat geldt zeker voor geletterdheid. Als de werkomgeving werknemers niet stimuleert om informatie te verwerken zullen zij bovendien hun andere competenties niet goed ontwikkelen. Geletterdheid is immers de basis voor alle overige competenties: communiceren, samenwerken, problemen oplossen, veilig werken, klantvriendelijkheid, technische competenties …

Zo creëert u een stimulerende werkomgeving voor laaggeletterde medewerkers:

Beschouw werken aan geletterdheid als een normale zaak

Laaggeletterden zijn geen minderheidsgroep. De cijfers wijzen dat wel uit. Dat een deel van uw werknemers moeite heeft met het verwerken en produceren van informatie hoeft ook niet te verwonderen. De eisen voor geletterdheid op de werkvloer stijgen net zo snel als die voor technische kennis. U kunt er niet om heen dat uw werknemers evenveel kansen moeten krijgen om aan hun geletterdheid als aan hun technische kennis te werken. Het laatste gaat ook niet zonder het eerste.

De houding van uw bedrijf tegenover laaggeletterdheid is daarbij cruciaal. Behandel laaggeletterdheid niet als een persoonlijk gebrek. Maak aan werknemers duidelijk dat u de training van informatieverwerkende vaardigheden beschouwt als een normaal onderdeel van uw onthaal-, introductie- en opleidingsbeleid.

Werk aan geletterdheid vanaf het onthaal

Thuis raken in een nieuwe organisatie is geen sinecure. De hoeveelheid informatie die op een nieuwe medewerker afkomt, is enorm. Neem niet als vanzelfsprekend aan dat het verwerken daarvan automatisch gaat. Geef werknemers de tijd om niet alleen te oefenen met technische vaardigheden, maar ook met het zelfstandig verwerken en produceren van informatie.

Schakel peters en coaches in

Misschien werkt u al met peters en coaches in uw bedrijf of organisatie? Schakel hen in om de geletterdheid van nieuwe medewerkers te stimuleren. Zij kunnen hen begeleiden bij oefeningen op de werkplek om zelfstandig met een werkprotocol om te gaan, een overdracht op papier te zetten, een email aan een klant te sturen, informatie op het intranet op te zoeken enzovoort.

Maak uw peters en coaches bewust van het belang van geletterdheid. Geef aan dat de begeleiding bij informatieverwerkende taken even belangrijk is als het trainen van technische vaardigheden. Het doel van een peterschaps- of coachproject is immers nieuwe medewerkers op te leiden tot zelfstandige competente medewerkers. Dat bereikt de peter of coach alleen als zijn pupil ook leert zelfstandig informatie te verwerken.

Besteed aandacht aan heldere en aantrekkelijke bedrijfscommunicatie

Als uw bedrijfscommunicatie ontoegankelijk is voor laaggeschoolde werknemers, is de kans groot dat zij vanaf het begin afhaken. Maak werk van de informatie die zij nodig hebben om hun job goed te doen. Hoe groter de kloof is tussen de schriftelijke informatie en de vaardigheid van laaggeletterde werknemers om informatie te verwerken, hoe minder u hen stimuleert om hun geletterdheid te vergroten.

Tips voor heldere bedrijfscommunicatie vindt u in Bedrijfscommunicatie screenen en aanpassen

Maak bijscholing en demonstraties ervaringsgericht

Vrijwel elke vernieuwing in uw bedrijf brengt informatieverwerkende taken met zich mee: de bedieningsinstructie van een nieuwe machine, nieuwe procedures in de procescontrole, herzieningen in de milieuvoorschriften, de digitalisering van het voorraadbeheer, extra informatieservice voor de klant enzovoort.

Let erop dat laaggeletterden ook mee kunnen met deze veranderingen. Zie erop toe dat bijscholingen en demonstraties niet ex cathedra worden gegeven. Maak scholing in nieuwe technieken ervaringsgericht. Alleen door zelf te oefenen met nieuwe instructies en voorschriften, kunnen zij zelfstandig blijven opereren op de werkvloer.

Zorg voor voldoende variatie in het takenpakket van werknemers

Bij oudere werknemers is laaggeletterdheid vaak het gevolg van te eentonig werk. Een standaard takenpakket biedt geen stimulansen om informatieverwerkende vaardigheden op te bouwen. Variatie in werkzaamheden verhoogt niet alleen de motivatie, flexibiliteit en kennis van werknemers, maar ook hun geletterdheid. Een reden te meer om jobverrijking en jobrotatie prioriteit te geven in uw personeelsbeleid.