Wat is spijbelen?

Spijbelen is afwezig zijn van school.  Er zijn verschillende vormen van spijbelen of schoolverzuim.

De afwezigheid van leerlingen kan geoorloofd zijn door een geldige reden zoals ziekte. Afwezig zijn zonder een geldige reden is ongeoorloofd schoolverzuim of spijbelen.
 

Binnen het ongeoorloofd verzuim is er nog een onderscheid tussen absoluut en relatief verzuim.  We onderscheiden vier vormen van ongeoorloofd relatief verzuim of spijbelen: het incidenteel spijbelen, het berekend spijbelen, het periodiek spijbelen en het permanent spijbelen.

Definities

Absoluut verzuim: de leerling is niet in een school of onderwijsinstelling ingeschreven en volgt ook geen huisonderwijs.

Ongeoorloofd relatief verzuim: de ingeschreven leerling verzuimt les- of praktijktijd zonder geldige reden.

Incidenteel spijbelen: de leerling die eens een les 'brost'.

Berekend spijbelen: de leerling die systematisch theorievakken overslaat, steeds bij dezelfde leraar afwezig is, altijd hetzelfde uur wegblijft,...

Periodiek spijbelen: de leerling die gedurende een periode spijbelt, dan enige tijd niet meer en dan weer wel, etcetera.

Permanent spijbelen: de leerling die helemaal niet naar school gaat, hoewel hij/zij ingeschreven is.

Signaalverzuim versus luxeverzuim

Sommige leerlingen blijven - met medeweten van de ouders en zonder toestemming van de schooldirectie - weg van school om wat extra vakantie te nemen, op familiebezoek te gaan enzovoort. In dat geval spreekt men van luxeverzuim.

Er kunnen echter ook heel andere redenen zijn waarom een leerling niet naar school komt.  Wanneer een leerling eens een les 'overslaat', kan dat een signaal zijn van andere problemen. We spreken dan ook van signaalverzuim. Misschien functioneert die jongere niet meer zo goed op school of zijn er problemen thuis. Net daarom is een signaalgevoeligheid en een preventieve aanpak van spijbelen noodzakelijk. Ook aandacht geven aan gewettigd verzuim is hierbij van belang. Een succesvolle schoolloopbaan kan immers in het gedrang komen door veel korte ziekteperiodes of gewettigde afwezigheden kunnen een ander probleem afdekken.